Tolerantie


wubbo ockels laatste tweetMijn column voor de website van de landelijke werkgroep Kerk en Milieu, september 2017.

Hij genoot bekendheid als astronaut: Wubbo Ockels (1946-2014). Tot aan zijn dood was hij hoogleraar aan de faculteit Lucht- en Ruimtevaart van de TU Delft. Juist door zijn kennis van het heelal besefte hij hoe bijzonder, uniek en kostbaar het leven is in die dunne schil die dampkring heet. Het leven op het summiere planeetje aarde is een groot wonder, zo besefte hij.

Na zijn overlijden liet Ockels een bijzondere brief na. Daarin schreef hij: ‘De ruimtevaart heeft ons een spiegel voorgehouden. We zijn nu echt waar we zijn: op een prachtige planeet, waar we niet zonder kunnen. We zijn allemaal astronauten van het Ruimteschip Aarde.’

Symbolen, rituelen en kunst

Ockels lijkt in zijn brief de grote wereldreligies inclusief het christendom als obstakels te zien voor mondiale en ecologische verbondenheid. Hij gelooft in ‘de God van de mensheid’ en die is volgens hem ‘in ons allemaal’. Ockels schrijft: ‘We kunnen ons niet achter deze God verstoppen, omdat het in ons zit. We kunnen ons niet verbergen voor de verantwoordelijkheid voor onszelf.’ En iets verderop: ‘We moeten symbolen, rituelen en kunst maken om ons geloof in de mensheid te uiten.’

Op zijn sterfbed zag en schreef hij het scherp. In zijn brief getuigt hij van een grote liefde voor het leven op aarde, geboren uit verwondering. Ockels gaf daarmee uitdrukking aan een verlangen naar vrede en harmonie tussen mensen onderling en tussen mensen en de aarde. Dat maakt mij stil. De brief zet mij ook aan het denken. Moeten christenen, moslims, joden en hindoes hun overtuigingen inruilen voor een compleet nieuw vorm te geven universele religie?

Geestkracht

De brief van Ockels dateert uit 2014 maar kan ook vandaag christenen en andersgelovigen volop aan het denken zetten. Hoe duurzaam en inclusief is mijn geloof? Hoe open, spiritueel en milieubewust is mijn geloofsgemeenschap? Gelovigen kunnen hun eigen religieuze tradities op een meer inclusieve en ecologische manier leren verstaan.

De wereldgodsdiensten bevatten allemaal een grote rijkdom aan wijsheid en inzicht en ze hoeven elkaar niet in de weg te zitten. Past dat wel in onze denkwijze? De eigen religieuze bronnen kunnen mensen helpen om verwonderd te zijn over de aarde. Dat vraagt vaak wel om nieuwe interpretaties en om geestkracht die grenzen doorbreekt.

Als christen vraag ik me af: wilde Jezus een nieuwe religie stichten? Of ging het hem om het overbruggen van verschillen en daarmee de komst van wat Hij zelf het Koninkrijk noemde? En wat betekent dat vandaag voor het ruimteschip Aarde en haar astronauten? Kan de blauwe hemel wel zonder een groene aarde? En andersom? Is God uitsluitend transcendent aanwezig: mentaal en op afstand, uitstijgend boven het hier en nu? Of is God ook immanent en meer gevoelsmatig present in mensen, dieren, bomen, planten, lucht, vuur en water? En wat heeft dat voor consequenties?

Nieuw bewustzijn

Deze vragen kunnen leiden tot een nieuw bewustzijn en een hernieuwde zoektocht vanuit kerken naar vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping, samen met alle mensen van goede wil. Een niet-kerkelijk geluid als dat van Wubbo Ockels is daarbij meer dan welkom: een geschenk uit de hemel met oog voor de aarde.

Advertenties

populist-1872439_960_720De filosoof Karl Marx schreef het in 1844: religie is opium van het volk. Door te wijzen op de beloning in het hiernamaals, zouden mensen zich sneller schikken in hun levenslot zodat zij zich makkelijk laten verdoven en uitbuiten. Lenin maakte er later zelfs van: religie is opium voor het volk. Wat verdooft ons vandaag? Welke leiders verspreiden nu een roes die mensen blind maakt voor de echte maatschappelijke problemen? Het rechts-populisme overtreft wat dat betreft ruimschoots de religie.

Naast wat restanten christelijk fundamentalisme in en rond de Biblebelt kent ons land ook import-fundamentalisme van christenen en moslims. Hier groeien mensen op met een strakke religieuze ideologie die leidt tot bewustzijnsvernauwing. Hoewel? Vaak gaat het bij migranten ook om emancipatie. Voor hen kan religie een motor zijn van bewustwording, sociale erkenning en ontwikkeling.
Zelf mocht ik dat eens ervaren als freelance verslaggever van een regionale krant. Ik maakte een reportage over een Ghanese kerkdienst – ja, het swingde de pan uit! – in een grote parkeergarage in Amsterdam-Zuidoost. Ik zag en hoorde mensen die in een lastig parket zaten met tegelijk veel geestelijke en sociale ‘power’. En ook enorm veel solidariteit. Ook vanuit diverse moskeeën werken mensen aan emancipatie, dialoog en integratie en vindt sociaal werk plaats.
Toch kan godsdienst ook conservatief en benauwend zijn. En in het ergste geval leiden tot geweld. Ook in Nederland groeien mensen op in een milieu waarin vastomlijnde godsdienstige waarheden samen een gesloten ideologie vormen. De veilige wereld van de eigen groep wordt in contrast geplaatst met de boze buitenwereld.

Het grote kwaad

In die zin is er relatief weinig verschil tussen fundamentalistische christenen en moslims. Sterker nog: het anti-islam sentiment dat in de SGP-achterban zo sterk aanwezig is, lijkt soms bijna op een vorm van zelfhaat. Kijk naar de overeenkomsten: het bewaken van een traditioneel rollenpatroon tussen mannen en vrouwen, het taboe op homoseksualiteit en andere onwrikbare en exclusieve waarheden op basis van een religieus boek dat ‘van kaft tot kaft’ waar is en geen ruimte biedt aan persoonlijke interpretatie.
Meer dan negentig procent van de Nederlandse bevolking is vandaag – godsdienstig of niet – stukken vrijzinniger georiënteerd. Leve de vooruitgang! Maar maakt secularisatie mensen uiteindelijk ook minder vatbaar voor een overzichtelijk verhaal, voor het denken in termen van ‘wij’ tegenover ‘zij’ en het op een simpele manier lokaliseren en adresseren van het grote kwaad?
Als ik zie hoe politici als Wilders en Baudet het doen in de peilingen, dan meen ik dat een groot deel van de Nederlandse bevolking geneigd is om zichzelf te laten meenemen in een roes. Ook CDA-leider Buma weet dit en suggereert daarom in de H.J. Schoolezing van 4 september jl. dat de autochtone bevolking (‘de gewone Nederlander’) de dupe is van een ‘mislukte integratie’ van minderheden. Buma draait deze plaat grijs en blijft hangen in cultuurpessimisme. Hij voedt daarmee negatieve gevoelens die een eigen leven leiden, vaak los van de realiteit. Met moreel leiderschap heeft dat bar weinig te maken.
Marx had gelijk. Vroeger leende vooral de gevestigde religie zich om mensen in slaap te laten sussen en te laten neerleggen bij hun lot. Vandaag zijn het de hogepriesters van het populisme die via de massamedia roepen dat zij een kant-een-klare oplossing hebben voor alle problemen. De roes is nu niet gericht op een denkbeeldige hemel, maar bestaat als doorleefde angst gevoed door rancune.

IJdele motieven

De opium van vandaag wordt ingezet door mannen die tijdens hun maatschappelijke of politieke carrière tegen een grens aanlopen. Wat nu? Vanuit ijdele motieven krijgen ze de smaak van het populisme te pakken om vervolgens extreemrechtse broodjes te bakken. Soms denk ik: zouden ze zelf stiekem niet beter weten?
Dat ondertussen de beginselen van onze rechtsstaat onder druk staan, gevoelens van onveiligheid toenemen en mensen zich minder thuis voelen in Nederland, is de prijs die we met ons allen betalen. En dat door politieke keuzes de sociaaleconomische ongelijkheid groeit en een nieuwe onderklasse van zowel allochtonen als autochtonen ontstaat, wordt domweg ontkend of afgedaan als bijzaak. Om over de klimaatverandering en alle noodzakelijke maatregelen van dien nog maar te zwijgen.

Veel mensen zijn geneigd zichzelf te laten meenemen in een roes. Ze worden boos en bang bij het zien van bijvoorbeeld gesluierde vrouwen of een nieuwe moskee. Ja, het is me volkomen duidelijk. Niet de Islam maar de angst voor de Islam is vandaag de ultieme opium van het volk.

Dit artikel is ook gepubliceerd op de website NieuwWij.nl.

 

halalburrysbunniesOmdat het Sinterklaasfeest nog zo ver weg is, en de bange witte man in april niet over Zwarte Piet kan beginnen, is nu het Paasfeest aan de beurt. Niet alleen op Twitter, maar ook Elsevier en het Algemeen Dagblad koppelen het Paasfeest aan angst voor verandering en diversiteit. Maar wat is Pasen anders dan een ode aan transformatie en veelkleurigheid?

Terwijl het aan de formatietafel gaat om relevante kwesties als asielbeleid en volkshuisvesting, maken rechtse columnisten en twitteraars zich al weken druk om Pasen. Het feest zou gevaar lopen door de Islam. Ja, het is soms happen naar zuurstof, als je de kwaliteit van het publieke debat in Nederland goed op je laat inwerken.

Onder de kop ‘Wordt Pasen vieren de volgende verzetsdaad?’ schreef Elsevier-columnist Syp Wynia op 30 maart een column. Strekking: we moeten oppassen dat minderheidsgroepen niet de baas gaan spelen in Nederland; voordat je het weet is Tweede Paasdag ingeruild voor een gedwongen vrije dag voor iedereen tijdens bijvoorbeeld het Suikerfeest.

Jaren geleden zijn er wel wat pleidooien geweest om bijvoorbeeld Tweede Pinksterdag in te ruilen voor het Suikerfeest. Op zich vind ik dat een sympathieke gedachte, maar het is voor de meeste Nederlanders praktischer om gewoon een lekker lang weekend vrij te hebben, of je nu christen, atheïst, moslim of hindoe bent. Tegelijk is het goed als werknemers genoeg vrije dagen kunnen opnemen en werkgevers begrip tonen als mensen dit willen doen, juist op een dag die voor henzelf belangrijk is.

De column van Wynia komt daarom nogal pathetisch op me over. Het voedt angst en onderbuikgevoelens. Pasen als verzetsdaad… kom nou toch. Als Pasen een verzetsdaad is, dan eerder ten bate dan ten koste van minderheidsgroepen. Zoals de rabbijn die met Pasen naast Martin Luther King liep tijdens een beroemde vrijheidsmars. Het zinderde daar van vrijheid en sociale gerechtigheid. Liefde en bevrijding die sterker zijn dan de dood.

Omdat het vuurtje de afgelopen weken al een beetje was opgestookt door Syp Wynia en zijn rechtse makkers, gingen twee journalisten van het Algemeen Dagblad natuurlijk op zoek. En ja, na degenlange research ontdekten zij dat protestantse en katholieke basisscholen in Den Haag het Paasfeest een eigen vorm geven, die past bij de populatie van de school: voor meer dan de helft kinderen met een islamitische achtergrond.

Ik vind dat wel mooi, die beweeglijke tradities. Pure integratie! Pasen, maar dan in aansluiting op de belevingswereld van de kinderen. Want op christelijke basisscholen in Nunspeet, Renswoude en Oost-Kapelle doen ze het ook gewoon op hun eigen manier. Geef leerkrachten en scholen de vrijheid, met respect voor de kinderen. Leve de open en liberale samenleving!

Maar nee, het flexibele Paasfeest en de vrijheid van scholen om daar invulling aan te geven in hun eigen context, wordt geframed als gevaarlijk, als bedreiging van ons oer-Hollandse en o-zo gezellige Paasfeest. Ik word er een beetje moe van, maar vooral nogal lacherig. Dit is Nederland op zijn smalst.

Het is bijna Pasen. Voor mij is dat het feest van liefde die sterker is dan de dood. Joden vieren Pésach en gedenken daarmee de uittocht uit de slavernij in Egypte. Dit joodse feest is voor christenen de basis van hun Paasfeest. Jezus was immers een jood en koos voor mensen in de marge, doorbrak scheidslijnen tussen groepen, predikte hoop in plaats van angst en koos onvoorwaardelijk voor liefde en gerechtigheid. Hij werd omgebracht. Maar zijn boodschap van liefde en gerechtigheid is sterker dan de dood.

Maar ook als het Elsevier en het Algemeen Dagblad vooral om die gezellige Paashaas te doen is… kijk dan eens goed. Al die vrolijke paaseieren vormen samen een feest van veelkleurigheid. Kinderen die naar verstopte eitjes zoeken. De winter is voorbij en de lente is begonnen.

Pasen als verzetsdaad: ik vind het een prima idee. Vier het feest op je eigen manier en geniet van je extra vrije dag. Lach, leef en geniet. En laat die bewustzijnsvernauwing nu eindelijk eens achter je.

Dit artikel is ook gepubliceerd op de opiniewebsites Joop.nl en NieuwWij.nl.

 

 

basislogo-2016Samen met Wies Houweling schreef ik dit artikel voor het themanummer over religie van online magazine OverDwars van de GroenLinks-jongeren van DWARS.

GroenLinks heeft een eigen religiewerkgroep: De Linker Wang. Begonnen als platform voor linkse christenen binnen het pas ontstane GroenLinks, ontwikkelde het zich tot een bredere beweging. De Linker Wang is nu een gerespecteerd platform dat kritisch en open politiek-religieuze vraagstukken aan de orde stelt, onder meer door de uitgave van het gelijknamige magazine. Wat heeft De Linker Wang GroenLinks en DWARS te bieden?

De Linker Wang wil vooral een plek zijn waar mensen elkaar verhalen vertellen en hun inspiratie delen. Zo kunnen we aan bezieling werken voor een linkse politiek. De Linker Wang wil GroenLinksers en anderen daarnaast ook kritisch-constructief over religie laten nadenken.

DWARS-bestuurslid Lyle Muns werd in oktober 2016 geïnterviewd in magazine De Linker Wang. ‘Mijn generatie staat meer onbevangen tegenover religie’, zei de voorman van de GroenLinks-jongeren. ‘Religie haalt vaak het nieuws door spanningen en door de politieke Islam. Daarnaast zie ik een revival van religiositeit. Veel jonge mensen zijn op zoek naar zingeving. Ze willen meestal niet terug naar de oude instituten en dogma’s, maar staan wel open voor oude en nieuwe bronnen van zingeving en spiritualiteit.’

Deze uitspraak van Lyle Muns sluit aan bij waar De Linker Wang voor staat: zingeving, spiritualiteit en moraal staan niet los van de politiek. En wie meent van wel, maakt er een technocratisch verhaal van en is zich vaak niet bewust van impliciete beleidskeuzes onder de vlag van pragmatisme. De afgelopen veertig jaar waren die keuzes vooral neoliberaal van karakter. Dat zingeving, mensbeelden, diepere waarden geen rol spelen in de politiek, is kortom een illusie. Niets in onze wereld is immers waardenvrij.

Prachtig, maar daar hebben we toch geen religie meer voor nodig? Het is deze vraag die snel klinkt. Het is een begrijpelijke vraag in onze overwegend seculiere samenleving. Wat meespeelt bij deze vragenstellers is dat zij ervaringen hebben opgedaan met mensen die beweren dat alleen of vooral hun eigen godsdienst of levensbeschouwing goed is voor de wereld. Religie kenmerkt zich in de praktijk vaak door exclusief denken. Daar legt De Linker Wang graag de vinger bij omdat er meerdere wegen naar Rome leiden. Je zou dat een principieel vrijzinnig inzicht kunnen noemen, dat past bij een partij als GroenLinks.

Tegelijk bevatten de wereldgodsdiensten grote schatten aan wijsheid en inzicht op zowel persoonlijk als maatschappelijk terrein. Ze liggen ten grondslag aan beschavingen en vooruitgang. Natuurlijk werd en wordt er in naam van godsdiensten ook misbruik gemaakt van macht. Religie is mensenwerk. Er zijn dan twee reacties mogelijk: of het kind wordt met het spreekwoordelijke badwater weggegooid. Of je kunt een interpretatiestrijd aangaan door te zoeken naar manieren waarop de grote spirituele wijsheidstradities vandaag zeggingskracht kunnen hebben, juist als motor van maatschappelijke verandering.

Dat laatste gebeurt naar ons idee vrij weinig, zeker in Nederland. De tendens is vaak dat alleen seculier atheïsme de maatschappij verder zou helpen. De Linker Wang onderkent de waarde van godsdienstkritiek en atheïsme, zeker waar het machtsstructuren bekritiseert en sociaal onrecht aan de kaak stelt. Atheïsme heeft een profetische kant, zoals bijvoorbeeld Karl Marx liet zien.

Maar vandaag ligt er vanuit seculiere hoek een vorm van levensbeschouwelijk exclusivisme op de loer. Religieus-zijn is niet meer de norm maar de afwijking. Maar waarom zouden bijvoorbeeld christenen of moslims vanuit hun inspiratiebronnen geen rol kunnen spelen in processen van maatschappelijke vooruitgang?

De Linker Wang wil graag een bijdrage leveren om met name binnen GroenLinks te laten zien dat ook religies – dus gelovigen die al dan niet georganiseerd zijn in geloofsgemeenschappen – bondgenoten kunnen zijn in de strijd voor een betere wereld.

Denk bijvoorbeeld aan de vredesbeweging die na de Eerste Wereldoorlog wereldwijd is ontstaan vanuit christelijke kerken en nog steeds actief is. Je ziet het terug in organisaties als PAX voor Vrede en Kerk en Vrede. En kijk naar de anti-armoedebeweging die heel sterk levensbeschouwelijk is geworteld bij onder meer christenen en humanisten.

In zowel het christendom als de islam is in de twintigste eeuw een vorm van feministische theologie opgekomen. Vrouwen zijn hun spirituele bronnen opnieuw gaan interpreteren. Vaak leidt dat tot veel meer innerlijke kracht, empowerment en overtuigingskracht dan uitsluitend een beroep op rationele argumenten, hoe belangrijk die ook zijn.

Het brengt ons op een volgend punt: moet emancipatie altijd op een zelfde manier verlopen? Of hebben bijvoorbeeld vrouwen en homoseksuelen met een religieuze achtergrond het recht om op hun eigen manier de strijd aan te gaan? Emancipatie kan volgens verschillende strategieën vorm krijgen. De richting is helder maar het proces hoeft niet altijd volgens de normen of eisen van een seculiere meerderheid te worden doorlopen. Heeft GroenLinks voldoende oog voor deze diversiteit en pluriformiteit? Alleen de dialoog brengt ons hier verder.

‘Ga voor de dialoog en heb daarbij oog voor de verschillen,’ zei DWARS-voorzitter Lyle Muns in het interview dat we zojuist aanhaalden. En hij vervolgde: ‘Het is goed om juist ook mijn generatie bij dat gesprek te betrekken. Inspiratie is belangrijk voor mensen. En uiteindelijk gaat het erom dat we samen werken aan dezelfde groene, sociale en vrijzinnige idealen.’ De Linker Wang gaat graag in op deze uitnodiging en ziet DWARS als een belangrijke samenwerkingspartner.

Onze wereld is veelkleurig en mensen zijn geïnspireerd vanuit verschillende bronnen en tradities. Het mooie is dat in bijna alle religies en levensbeschouwingen sporen van vernieuwing en bevrijding te vinden zijn. Progressieve krachten zijn veelkleuriger dan je zou denken. Het is zonde als mensen met dezelfde politieke idealen zich verliezen in gekissebis over religie en levensbeschouwing. Het komt er juist op aan om al het spirituele kapitaal aan te boren voor een wereld waarin gerechtigheid, duurzaamheid en vrede ruimte krijgen. Want zonder inspiratie en oog voor diversiteit lukt het niet om te bouwen aan politiek met compassie.

Wies Houweling en Theo Brand zijn respectievelijk voorzitter en hoofdredacteur van De Linker Wang.

teachersEen roestplek in het onderwijssysteem. Zo noemt JOVD-voorzitter Rutger de Ridder de vrijheid van onderwijs. Consequent schrijft hij over ‘geloofsgebonden’ onderwijs. Historisch is dat begrijpelijk. Maar vrijheid van onderwijs gaat niet primair over godsdienst, maar over vrijheid. De ordening van de maatschappij staat centraal. Naast overheid en vrije markt, speelt de samenleving zelf een grote rol. Zeker als het gaat om ons onderwijs.

In Nederland hebben ouders het recht om zelf scholen te stichten. Of dit nu katholieke, islamitische, iederwijs of vrije scholen zijn, dat maakt niet uit. Het principe is helder: vrijheid komt van onderop. De gelijke financiering van openbaar en bijzonder onderwijs was in 1917 een overwinning voor de confessionele politiek, maar kun je vandaag vooral zien als een vrijzinnig principe: het primaat ligt niet bij de staat maar bij de samenleving van vrije en verantwoordelijke burgers. De overheid geeft daarbij uiteraard kaders en doelen aan.

Levensbeschouwing is geen zaak van de overheid, wel van (georganiseerde) burgers. Althans… in een vrije en open samenleving. En vorming is een belangrijk aspect binnen het onderwijs en dat is nooit waardenvrij. Daarom vind ik het goed dat ouders kunnen kiezen of ze hun kind naar een openbare, christelijke of vrije school sturen. Of naar welke school dan ook. En natuurlijk is de overheid er om te bewaken dat er bijvoorbeeld aandacht is voor culturele en seksuele diversiteit en voor uiteenlopende religies en levensovertuigingen. Bovendien zijn de meeste scholen voor bijzonder onderwijs al lang niet meer zo eenkennig of exclusief. De samenleving heeft een zelfcorrigerend vermogen. Doorgaans hebben bijzondere scholen een openbaar karakter, op enkele kleine stromingen na. Maar ook voor die stromingen gelden de onderwijsrichtlijnen van de overheid.

Het betreffende artikel 23 in de Grondwet zou juist moeten worden verruimd. Ouders die daar behoefte aan hebben moeten gemakkelijker een school op pedagogische grondslag kunnen stichten, ook als die niet gebonden is aan een exclusieve levensbeschouwing. Als de school maar voldoende leerlingen telt en de kwaliteit van onderwijs op orde is. Bottom up dus! En wat meer vertrouwen in de kracht van de samenleving. Maar bij de JOVD lijkt vooralsnog het etatisme hoogtij te vieren.

groenlinks_socialmedia_logoNatuurlijk ben ik getriggerd door het nieuws over Jan Wolsheimer. Want ik heb veel bewondering voor wat hij doet en hoe hij kritisch stelling neemt. Jan is pastor bij een evangelische gemeente en heel maatschappijkritisch. Een paar jaar geleden leverde hij een leuke bijdrage aan een nieuwjaarsbijeenkomst van De Linker Wang en hij oriënteerde zich binnen GroenLinks. Zaterdag maakte hij op Facebook zijn terugkeer naar de ChristenUnie bekend.

‘Ik heb besloten dat ik liever af en toe over de grond rol met geloofsgenoten over bepaalde zaken dan dat ik mijn geloof in God moet verdedigen,’ schrijft hij. Wolsheimer is liever actief in ‘een partij waar God een prominente plek heeft’ dan dat hij ‘Gods boodschap moet verpakken in maatschappelijk geaccepteerde termen’. Om daar aan toe te voegen: ‘Alleen Jezus brengt vrede’.

Uiteraard respecteer ik de keuze van Jan Wolsheimer. Tegelijk prikkelt het me. Zijn overstap daagt mij uit om duidelijk te maken waarom ik mijn inspiratie vanuit de christelijke traditie graag combineer met een keuze voor GroenLinks. Daarbij wil ik eerst benadrukken dat GroenLinks en de ChristenUnie op veel terreinen politieke bondgenoten zijn, zeker als het gaat om duurzaamheid en sociale gerechtigheid. Een goede zaak! Maar dat is niet het punt dat ik nu wil uitwerken…

Wolsheimer is liever actief ‘in een partij waar God een prominente plek heeft’. Dat suggereert dat dit in andere politieke partijen niet het geval is. Ik vind dat zelf wat problematisch. Natuurlijk: binnen de ChristenUnie wordt het woord ‘God’ expliciet in de mond genomen en in positieve zin verbonden aan wat mensen bezielt en inspireert. Maar dat maakt andere partijen natuurlijk nog niet ‘van God los’.

Sterker nog: voor mij heeft God te maken met een mysterie. De Bijbel staat vol met verhalen die duidelijk maken dat spreken over God een hachelijke zaak is, zeker in relatie tot politieke kwesties. Geen groep of confessie kan het levensgeheim, de Naam of de Eeuwige claimen. En in onze moderne cultuur leidt het woord ‘God’ tot de meest uiteenlopende beeldvorming, gedachten, gevoelens en miscommunicatie.

En dan de uitspraak ‘Alleen Jezus brengt vrede’. Dat klinkt mij persoonlijk veel te exclusief in de oren. Zo exclusief, dat dit volgens mij geen recht doet aan Jezus. Ook ik geloof dat Jezus vrede brengt. Maar niet door de exclusiviteit van één religie. Jezus kwam niet om een nieuwe godsdienst te stichten, maar om grenzen te slechten tussen joden – de groep waartoe hij zelf behoorde – en de rest van de wereld. In de evangeliën ritselt een geheim, een soort ‘doorbraak’ gericht op humaniteit dat ook vandaag zeggingskracht heeft. Christen-zijn is geen doel op zichzelf, maar het gaat – zo geloof ik – om openheid, inclusief denken en ‘radicale zachtmoedigheid’ om met Ruard Ganzevoort te spreken.

Moet een christen binnen GroenLinks vrijzinnig zijn? Nou, er moet helemaal niks natuurlijk. En ‘vrijzinnig’ is maar een label, zoals ‘orthodox’ dat ook is. Zelf heb ik in religieus opzicht van beide wel wat. Maar ik vermoed dat religieuze exclusiviteit zich moeilijk verdraagt binnen een politieke partij waarin mensen met verschillende levensbeschouwelijke tradities met elkaar samenwerken. Juist de aanwezigheid van religieus geïnspireerde mensen binnen een seculiere partij als GroenLinks laat zien dat het mogelijk is: grensoverschrijdend bouwen aan de nieuwe wereld die komende is.

Maar iets vergelijkbaars geldt natuurlijk voor kritische mensen met een missie, zoals Jan Wolsheimer die bewust kiest voor de ChristenUnie en daar wel een robbertje durft te vechten over bijvoorbeeld het lot van de Palestijnen, zoals hij op Facebook laat doorschemeren. God gaat zijn ongekende gang.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ali b (Gerard Stolk)

Ali B. (foto door Gerard Stolk, flickr.com creative commons)

Na een week hard werken, is het tijd voor ontspanning. Als vrijdagavond de kinderen slapen, maken we koffie. We nemen plaats op de bank en kijken naar RTL4. Op dit moment The Voice Kids en daarna RTL Late Night. Leuke en ontspannen televisie vooral.

Voor de enkeling die het nog niet weet: The Voice Kids is de populaire zangtalentenjacht voor kinderen van 9 tot en met 14 jaar, de jeugdversie van The Voice Of Holland. Prachtige televisie. Naast de artiesten Marco Borsato en Ilse de Lange zit Ali B. in de jury. En dat levert een boel lol en positieve energie op. (meer…)

Volgende pagina »