DLW dec. 2017-nr.5 VPHieronder mijn redactioneel in magazine De Linker Wang, december 2017.

Verbinding en verbondenheid… deze begrippen komen op diverse manieren terug in deze editie van De Linker Wang. Bij progressieve politiek hoort vrijheid, zelfontplooiing en keuzevrijheid. Tegelijk gaat het om het besef dat je als mens ‘onderdeel bent van…’ en kunt kiezen voor solidariteit. Geen linkse en groene politiek zonder compassie.

Holkje van der Veer stond als tiener bekend om haar eigenzinnigheid. Vrijzinnig opgevoed in Amsterdam koos ze haar eigen weg waarbij ook GroenLinks in beeld kwam. Tegelijk verbond zij zich aan de orde van de dominicanen. Van der Veer roept haar partij op om goed na te denken over het te hanteren mensbeeld: ‘Mijn leven en mijn dood betreffen niet alleen mijzelf. Ik ben meer dan mijzelf, ik sta in verbinding met de Ander.’

Verbinding relativeert menselijke autonomie en zelfbeschikking. Dit geldt niet alleen voor vragen rond leven en dood, maar ook voor menselijk gedrag in relatie tot de ecologische draagkracht van de aarde. Bioloog Hans Meek schrijft in dit blad: ‘De mens is uit zijn ecologische kracht gegroeid en zal weer binnen ecologische grenzen moeten leren leven.’

In de Amsterdamse wijk Geuzenveld-Slotermeer zoeken Han Dijk en zijn collega’s naar verbinding tussen uiteenlopende groepen mensen. ‘Misschien kun je alle mensen die een verbindende houding aannemen op een bepaalde manier religieus noemen,’ zo schrijft hij. En hij hoopt dat gelovigen en niet-gelovigen samen optrekken tegen de neoliberale verblinding.

Het slavernijverleden lijkt Nederland eerder te verdelen dan te verbinden. Sherilyn Deen is bezig met een onderzoek en doet verslag van haar bevindingen. De emancipatie van zwarte en gekleurde Nederlanders kan bij anderen aanvoelen als aanval op van oudsher verbindende symbolen: van bekende zeehelden tot Zwarte Piet. Maar hoe erg is die pijn?

Verbinding moet geen klamme deken worden. Het ‘oude wij’ maakt plaats voor een ‘nieuw wij’. Ondanks kerststallen en sfeerlichtjes gaat Kerst oorspronkelijk helemaal niet om nestwarmte en behoudzucht. Wies Houweling verwoordt dat treffend. Kerst gaat volgens haar om kwetsbaarheid als bron van kracht, gericht op compassie en verandering. Daarom wens ik u als lezer van dit blad veel méér toe dan alleen gezellige kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar.

Advertenties

Trouw 13 okt 17 - plaatjeDoor dagblad Trouw werden diverse mensen vanuit levensbeschouwelijke hoek gevraagd te reageren op het regeerakkoord van Kabinet Rutte III. Namens De Linker Wang, religiewerkgroep van GroenLinks, gaf Theo Brand onderstaande reactie, gepubliceerd in Trouw van 13 oktober 2017.

“Vrede, duurzaamheid en solidariteit… voor de christelijke kerken wereldwijd en ook voor de Linker Wang zijn die thema’s juist in 2017 relevant als toetsingskader voor waar het met de politiek en wereld heen gaat.”
“Vorige week kreeg de internationale vredesorganisatie ICAN de Nobelprijs voor de vrede, ook dankzij de Nederlandse tak, Pax. Wat was er mooier geweest als het regeerakkoord daarbij had aangesloten en dat wij nu het anti-kernwapenverdrag zouden ondertekenen? Het is echt een gemiste kans dat dat niet gebeurt.”
“Er wordt geïnvesteerd in zorg, de kinderbijslag gaat omhoog. Dat is goed, maar de rode lijn in het sociaal-economisch beleid is toch dat de verschillen tussen rijk en arm groter worden. De vermogensbelasting gaat omlaag, maar de boodschappen worden duurder. Dat zie ik niet als gerechtigheid.”
“Ik vind het prachtig dat de uitstoot van CO2 met 49 procent omlaag moet, dat is een stip aan de horizon. Maar er zit een adder onder het gras: een derde wordt gehaald door het onder de grond te stoppen. Echte keuzes blijven uit. Dat is geen rentmeesterschap, maar het probleem verstoppen om zoveel mogelijk op de oude voet verder te kunnen gaan.”
“Het is goed dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking weer op het niveau van de internationale normen komt. Maar van dat bedrag betaalt het kabinet maatregelen die vluchtelingen buiten de deur moeten houden. Ik vind het heel lastig daar de christelijke barmhartigheid in terug te vinden. En dat het kinderpardon niet wordt versoepeld is dieptriest.”
“Het is lastig te zeggen of het beter was geweest als GroenLinks wel had meegedaan. Misschien hadden we een andere richting kunnen opslaan, maar je moet dan wel heel veel concessies doen. Jezus zei: mijn koninkrijk is niet van deze wereld. Maar als je politiek bedrijft, ben je wél van deze aarde. Je moet altijd compromissen sluiten. Ik wil niet makkelijk scoren. Ik vind het goedkoop om te zeggen dat de ChristenUnie haar christelijk-sociale idealen verkwanselt. Dit regeerakkoord bevat goede elementen, maar het is wat betreft klimaatbeleid niet concreet genoeg en zet solidariteit op de helling.”

Theo Brand, woordvoerder van de Linker Wang, de religie-werkgroep van GroenLinks

 

DLW juli nr 3_2017 p1-grootMijn redactioneel in magazine De Linker Wang, juli 2017.

GroenLinks koos om niet verder te praten met VVD, CDA en D66 over de vorming van een nieuw kabinet. Breekpunt was het vluchtelingenvraagstuk. Het inspireerde onze cartoonist Maarten Wolterink tot de cartoon die achterin dit blad te zien is. Het lijkt een vervolgverhaal want de cartoon in het vorige nummer toonde Jesse Klaver in dubio tussen oppositie (‘lafaard!’) en regeren (‘verrader!’). Verrassend lang bleef deze tekening actueel.

Natuurlijk wordt het tijd dat GroenLinks eens gaat meeregeren. ‘Op naar een centrum-groen kabinet’ was de titel van een opiniestuk dat ikzelf kort na de verkiezingen schreef in Trouw. Maar de ideologische bandbreedte van een kabinet met ter rechterzijde VVD en CDA en aan de andere kant GroenLinks bleek domweg te groot, hoe mooi de bezwerende formules van informateur Herman Tjeenk Willink ook waren. Nee, aan wishful thinking doet GroenLinks niet mee. Zeker niet als het om de kwetsbare positie van vluchtelingen gaat.

In de tijd dat Ab Harrewijn voor GroenLinks in de Tweede Kamer zat (1998-2002) werd weleens gespeculeerd over een kabinet van CDA, PvdA en GroenLinks. Het CDA was toen nog een middenpartij met een linkervleugel. De combinatie kwam er nooit. Maar in een constructie met sociaaldemocraten en christendemocraten had GroenLinks, zeker met veertien zetels, beslist sneller en makkelijker zaken kunnen doen dan nu met Buma en Rutte.

Ik noemde de naam van Ab Harrewijn daarnet ook even omdat op 13 mei jl. voor de vijftiende keer de prijs die aan zijn naam verbonden is, werd uitgereikt. Monique en Stephan van Baaren wonnen de prijs vanwege hun initiatief ‘De Eethoek’ in Almelo: een plek voor mensen om samen te eten en op verhaal te komen. Het verslag van de uitreiking leest u in dit nummer.

Onderwijs en levensbeschouwing vormen een boeiende combinatie. Godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs op openbare basisscholen is sinds dit voorjaar wettelijk verankerd. Hoe ziet dat onderwijs eruit? Redacteur Ina Scholma-Huisman bezocht een bijeenkomst van leerkrachten in deze sector. Verder doet redacteur Laura Vrijsen verslag van de expertmeeting over onderwijsvrijheid georganiseerd door de GroenLinks Onderwijswerkgroep en De Linker Wang. Binnen de partij is draagvlak voor onderwijsvrijheid, zo bleek. Maar wel voorbij verzuiling en hokjesgeest.

Ook het debat over ‘voltooid leven’ staat bol van levensbeschouwing. Humanist Brecht Molenaar schrijft dat er negen misverstanden zijn rond de beoogde wet. Ze waarschuwt tegen nihilisme in een samenleving die er ‘niet socialer’ en ook ‘onherbergzaam’ van wordt. Dat zijn precies de woorden die me te binnen schieten als ik zie hoe liberalen en christendemocraten willen omgaan met vluchtelingen. Dan toch maar die ‘progressief-christelijke’ regering waar Jesse Klaver over sprak? Of heeft theoloog Alain Verheij gelijk en is dat inderdaad een utopie?

11a_x_Jan_Bulens_fotoJan Bulens ontmoette ik als student journalistiek in 1992. Ik schreef een werkstuk over ‘vredesgeneraal’ Chiel von Meijenfeldt en kwam Bulens als belangrijke bron op het spoor. Een bezielend mens met wie ik altijd contact heb gehouden en aan wie ik goede herinneringen bewaar. Deze zomer overleed hij. (meer…)

DLW juli 2015_VP groot

Hieronder mijn redactioneel in het juli-nummer van magazine De Linker Wang.

De islamitische vastenmaand ramadan is bij het verschijnen van dit nummer in volle gang en eindigt met het Suikerfeest op vrijdag 17 juli. Het is een periode van bezinning en spiritualiteit voor moslims. Redacteur Nadine Huiskes verzamelde foto’s over de ramadan en schreef het fotoverhaal in het hart van dit blad. Ook interviewde zij de Haagse moslima Sabra Rahiembaks die als medewerker van de Koninklijke Marechaussee is geschorst vanwege – althans zo lijkt het – haar geloofsovertuiging. Het is bijzonder om te lezen hoe Sabra met respect voor zichzelf en voor anderen niet bij de pakken neerzit en zich inzet voor de gemeenschap. (meer…)

DLW mei 2015 VP GROOTHieronder mijn redactioneel in het mei-nummer van magazine De Linker Wang.

De ontevreden Henk en Ingrid zijn invloedrijk. Niet alleen de PVV consulteert hen. Ook VVD en CDA raadplegen dit denkbeeldige autochtone echtpaar stelselmatig. Idealen of principes? Prachtig misschien, maar ze zijn ondergeschikt aan de strijd om de kiezer. Zo verdwijnt moreel gezag en is populisme het gif geworden van de politiek. (meer…)