Purim feest. Foto: Max Nathans (Flickr.com Creative Commons).

Een opmerkelijk bericht op opiniewebsite Joop.nl: Religie maakt kinderen egoïstischer en gemener.  Wetenschappers aan de universiteit van Chicago onderzochten 1170 kinderen in zes landen. Daarbij werd gekeken naar christelijke, islamitische en niet-religieuze gezinnen. Uit interviews en testjes zou blijken dat religieus opgevoede kinderen strenger oordelen en minder tolerant en vrijgevig zijn dan kinderen uit niet-religieuze gezinnen.

De redactie van Joop.nl schrijft: “De resultaten staan in schril contrast met het cliché dat het juist de religieuzen zijn die meer om hun naasten geven. Waarom dat zo is, is nog onduidelijk maar de onderzoekers komen wel met een mogelijke verklaring: juist omdat religieuze mensen van jongs af aan geleerd wordt dat ze ‘beter’ zijn dan anderen, zijn ze minder geneigd goed gedrag te vertonen. Ze verkeren onbewust in de veronderstelling dat het altijd al goed genoeg is wat ze doen.”

Ik vermoed dat de betreffende wetenschappers ergens een methodologische fout maken. Niet omdat ik meen dat religieus opgevoede kinderen beter zouden zijn. Nee, dat is een al even onzinnige stelling. De kinderen op het schoolplein van een christelijke school zijn geen haar beter of slechter dan die van de openbare school iets verderop. Kinderen uit de moskee zijn even ondeugend of weinig vrijgevig als hun leeftijdgenootjes van het humanistisch jeugdwerk.

De mensheid valt niet zomaar in te delen in heldere categorieën en homogene groepen. De betreffende wetenschappers denken dat te kunnen ondervangen door in zes uiteenlopende landen onderzoek te doen. Daarmee zou de culturele factor zijn uitgeschakeld. Maar ook binnen een land zijn islamitische, christelijke en niet-religieuze gezinnen er in talloze varianten: rijk, arm, streng, los, zwaar-op-de-hand, vrolijk, orthodox, vrijzinnig, open-minded, gesloten, behoudend, vooruitstrevend, enzovoort. Bovendien: de islam en het christendom kennen vele richtingen en kleuren. Op basis van welke criteria deden bijvoorbeeld islamitische gezinnen mee aan het onderzoek? En hoe zijn de niet-religieuze gezinnen geselecteerd?

Het bericht op Joop.nl gaat er bij veel niet-religieuzen waarschijnlijk in als koek. Eindelijk is er nu het ultieme bewijs: religie is de bron van alle kwaad. Zo kunnen zij rustig en zelfgenoegzaam gaan slapen onder het mom ‘Zie je wel, wij zijn beter dan de grote boze buitenwereld.’ Ja, inderdaad: zoals vroeger veel christenen in ons land dat deden jegens niet-gelovigen. In plaats van bruggen bouwen en coalities sluiten, groeit er een kloof en worden mensen bevestigd in hun vooroordelen. Zoals popartiest Sting het zingt: History will teach us nothing.

Dit stuk is ook verschenen op opiniewebsite Joop.nl.