OIMAG2317_BURST002piniestuk in dagblad Trouw, 9 oktober 2015.

Niet Jesse Klaver maar het CDA heeft de oudste papieren als het gaat om kritiek op het economisme van de politiek. Dat blijkt uit een interview met Rien Fraanje, directeur van het wetenschappelijk instituut van het CDA in Trouw (7 oktober). Andere partijen nemen de ideeën van het CDA over, zo moeten we geloven.

Mooi natuurlijk dat het CDA bij het 35-jarig bestaan een pamflet uitbrengt waarin de partij op zoek gaat naar datgene waar de christen-democratie ideologisch voor staat. Fraanje doet zijn best om uit te leggen dat wat PvdA, ChristenUnie en GroenLinks zeggen en doen, al lang door het CDA bedacht is. De directeur hoopt bijvoorbeeld dat bisschop De Korte – die eerder de keuzes van de ChristenUnie socialer noemde dan die van het CDA – met het lezen van dit pamflet inziet dat het CDA óók een sociale partij is.

Juist deze zin in het interview ervaar ik als onthullend. Alsof we met pamfletten de wereld veranderen. Het gaat uiteindelijk niet om woorden maar om politieke keuzes. Tussen de mooie belijdenis van Fraanje en zijn medewerkers enerzijds en de politieke koers van de CDA Tweede Kamerfractie anderzijds zit nogal wat licht. Bij coalitievorming kijkt het CDA sinds haar oprichting vooral naar de VVD en als het echt niet anders kan, komen pas de partijen ter linkerzijde in beeld.

Of betekent de nieuwe inhoudelijke wind bij het wetenschappelijk instituut een koerswijziging binnen het CDA met meer nadruk op gelijke kansen, mensenrechten en duurzame ontwikkeling? Zouden prominente CDA-ers die de partij hebben verlaten vanwege de in hun ogen te rechtse koers, dan misschien ook weer terugkeren? Denk aan voormalig minister van sociale zaken Bert de Vries en de politiek filosoof Henk Woldring, die een vuistdik boek schreef over de wortels van de christen-democratie.

Ja, dat zou nieuws zijn: treffen we in 2016 echt een gematigd progressief CDA aan?

Laten we vooral nuchter blijven. Pamfletten hebben beslist waarde en betekenis maar zullen uiteindelijk niet doorslaggevend zijn. Dat geldt wel voor de concrete politieke keuzes die in de Tweede Kamer worden gemaakt.

Theo Brand is politicoloog en hoofdredacteur van De Linker Wang, magazine voor religie en politiek.