amnestykaars1Onlangs schreef ik een column voor Protestant.nu. Met wat vertraging plaats ik hem nu ook op mijn weblog.

Christenen krijgen het steeds moeilijker in het Midden-Oosten. In veel Arabische landen waar vaak intolerante vormen van de islam aanwezig zijn, verslechtert hun situatie. De aanslagen op Koptische kerken in Egypte met veel dodelijke slachtoffers, zijn daarvan een dieptepunt. Hoewel ik zelf christen ben, beschouw ik deze gebeurtenis niet in de eerste plaats als christenvervolging maar als schending van mensenrechten. En dat is voor mij meer dan een definitiekwestie.

Sinds mijn studententijd ben ik lid van Amnesty International. Sommige mensen in de christelijke omgeving waarin ik opgroeide, maakten zich druk om vervolgde geloofsgenoten, bijvoorbeeld door lid te worden van Open Doors, een organisatie die opkomt voor vervolgde christenen. Dat vond ik wat eenzijdig: het gaat immers om alle mensen en hun rechten. Die mening ben ik nog steeds toegedaan. Dat neemt niet weg dat opkomen voor vervolgde christenen goed en noodzakelijk is. Maar wat ik me wel afvraag: waarom trek je het perspectief niet meteen een stuk breder?

De vraag is terecht of – vanuit een mondiaal perspectief, zeg ik met nadruk – de islam niet een groter gevaar is voor christenen dan het christendom voor moslims. Ik denk dat dit grosso modo het geval is. Maar zo’n stellingname gaat snel voorbij aan het feit dat zowel de islam als het christendom een grote mate van interne diversiteit kennen. Beide godsdiensten bestaan – net zoals alle andere wereldreligies – uit zowel fundamentalistische, vredelievend orthodoxe als meer vrijzinnige richtingen. Religie biedt wat dat betreft geen helderheid als criterium. Mensenrechten wel.

Want hoe gaan we bijvoorbeeld om met sommige Afrikaanse landen waar bepaalde christenen en kerken homohaat in stand houden of zelfs vergroten? En vermijdt een partij als de ChristenUnie het woord ‘mensenrechten’ misschien omdat zo’n woordkeuze haar eenzijdige pro-Israël positie ondermijnt? Godsdienstvrijheid is een fundamenteel mensenrecht dat ik niet graag wil isoleren van andere mensenrechten.

Juist omdat godsdienst als maatschappelijk fenomeen verschillende gezichten heeft en ook op gespannen voet kan staan met andere mensenrechten – het christendom heeft ook geen schone handen! – is het goed om het perspectief van de universele mensenrechten leidend te laten zijn. Als mens – en ook als christen – voel ik mij daarbij verreweg het meeste thuis.

http://www.protestant.nu/Actueel/ActueelDetail/tabid/360/IndexID/193168/Default.aspx