Hieronder het ‘Redactioneel’ dat ik schreef als eindredacteur van tijdschrift De Linker Wang voor het oktobernummer dat dezer dagen verschijnt. Voor een proefabonnement of gratis proefnummer, kijk je op www.linkerwang.nl

De formatie van een Kabinet Rutte II bestaande uit VVD en PvdA is bij het perse gaan van dit blad in volle gang. Diverse maatregelen en beslissingen zijn bekend. Maar het is niet helder of de nieuwe regering kiest voor meer of minder marktwerking in de zorg. Misschien blijft het gissen omdat deze kwestie bij uitstek voor verdeeldheid zorgt tussen sociaal-democraten en rechtsliberalen.

De Haagse onderhandelaars zouden dit tijdschrift erbij kunnen pakken. Ze worden allicht  wijzer van het artikel van Jeannet van de Kamp over marktwerking in de zorg (pagina 16-18). Aan de hand van de ideeën van de Amerikaanse politiek filosoof Michael Walzer toont ze aan dat ‘gezondheidszorg’ en ‘vrije markt’ twee totaal verschillende maatschappelijke sferen zijn met verschillende waardensystemen. Het lijkt daarom beter om de zorg niet aan de krachten van de vrije markt over te laten. Sterker nog: marktwerking lijkt zelfs de core-business van zorgverleners en -instellingen aan te tasten: menslievende zorg.

Of heeft de ‘neoliberale waanzin’ ons allang te pakken? De Vlaamse psychoanalyticus Paul Verhaeghe meent van wel. Uit de bespreking van zijn gepubliceerde lezing door Carin Hereijgers (pagina 13) blijkt dat het gaat om een combinatie van vrije marktdenken en beheersbaarheidsdenken vanuit de overheid. Dit lijkt me bij uitstek een combinatie die zich onder een VVD/PvdA-kabinet zou kunnen versterken. Maar gezonder worden we daar waarschijnlijk niet van.

In elk geval wordt het komende kabinet, zo lijkt het, niet meer gegijzeld door rechtsnationalisten. Zo kan de regering afstand nemen van wij/zij-tegenstellingen en proberen het gemakzuchtige vijanddenken te corrigeren. Want conflicten en oorlogen ontstaan vaak door eenzijdige beeldvorming, zo weten Maarten en Margreet van der Werf (pagina 8-9). Al meer dan veertig jaar zijn ze betrokken bij activiteiten in het kader van vrede en geweldloosheid. ‘Kritisch leren kijken’ is volgens hen één van de oplossingen. Inge Vianen (pagina 4-5) werkt in Den Haag als gemeenteraadslid van GroenLinks op haar manier ook aan vrede. Ze bracht rabbijn Soetendorp in stelling tegen een door de PVV bepleite moskeeënstop: ‘Ik zoek altijd de verbinding.’

Tenslotte nog de verduurzaming van de economie. Gaat Rutte II daar werk van maken? De eerste tekenen lijken ongunstig. Doordat Diederik Samson in campagnetijd nadrukkelijk zijn best deed om zijn Greenpeace-imago van zich af te schudden, lijkt hij nu met lege handen te staan. GroenLinks kan zich prima opwerpen als partij van de duurzaamheid en zou in sommige delen van de Nederlandse kerken bondgenoten kunnen treffen, zo blijkt uit het artikel van Hans Meek en Kees Tinga (pagina 10-12). Teneur: geloof en kerk zijn soms een groene factor van betekenis. Kan de groene beweging in de kerken zó sterk worden dat CDA en SGP de ChristenUnie bekeerde zich al tot duurzame ontwikkeling – voor groene kamermeerderheden gaan zorgen? Dat lijkt me sterk. Maar elke stap in de goede richting is er één. En dat biedt hoop.