Hieronder het ‘Redactioneel’ dat ik schreef als eindredacteur van tijdschrift De Linker Wang voor het juli-nummer dat rond 8 juli verschijnt. Voor een proefabonnement of gratis proefnummer, kijk je op www.linkerwang.nl  

Vorig jaar zat ik samen met een groepje hoger opgeleide dertigers in een huiskamer te luisteren naar een generatiegenoot. De man had een tijdje gestudeerd in de Verenigde Staten en daar het licht gezien. Het marktmechanisme moet je als natuurlijk proces zoveel mogelijk zijn gang laten gaan, zo luidde zijn boodschap. Alleen dan worden op termijn alle problemen opgelost: armoede, milieuvervuiling en oorlog. Het gaat mis als bemoeizuchtige overheden marktwerking frustreren.

De man voelde zich, voordat hij naar de Verenigde Staten afreisde, nog aangetrokken tot GroenLinks, maar vindt inmiddels dat deze partij achterhaalde opvattingen huldigt. Een verblijf op de Mises University had hem radicaal veranderd. Ik stelde hem kritische vragen en probeerde zijn verhaal fundamenteel te nuanceren, maar dat werd mij niet door alle aanwezigen in dank afgenomen.

Thuis belandde ik op de website van het Ludwig van Mises Institute in Auburn, Alabama. Het instituut profileert zich als dé instelling van de libertaire sociale en politieke theorie. Broedplaats dus voor anarcho-kapitalisten waarvan er in de Verenigde Staten nogal wat rondlopen.

Toen ik later het boek De utopie van de vrije markt van filosoof Hans Achterhuis las, begreep ik wat mij overkwam die huiskamer. Zoals in de jaren zeventig studenten en anderen zich verdiepten in Das Kapital van Karl Marx, zijn ook vandaag (jonge) mensen op zoek naar een eenduidige, kloppende ideologie. En in het huidige tijdsgewricht is dat vaker het neoliberalisme.

Achterhuis ontmaskert het neoliberalisme als utopie en komt in dit blad uitvoerig aan het woord (pagina 4-6). Hoe het anders kan, is lastig. Er is geen uitgekristalliseerd verhaal, maar Achterhuis ziet wel een opdracht voor de politiek. ‘Gezamenlijk werken mensen via kleine stappen aan een alternatief, aan dat andere grote verhaal. Dat is dus anders dan het verwerkelijken van een utopie, die wordt mensen door de strot geduwd,’ aldus de filosoof die de genomineerden van de Ab Harrewijn Prijs goede voorbeelden noemt van een tegenbeweging.

Extra reden om het verslag van de prijsuitreiking (op pagina 8 en 9) en het interview met prijswinnaar Ine Spuls (op pagina 10 en 11) met aandacht te lezen. Zelfredzaamheid is de rode draad maar niet in de zin dat mensen aan hun lot worden overgelaten en dat de overheid geen ondersteunende bijdrage zou (kunnen) leveren. Misschien ligt daar een verbinding met wat Harry Kunneman (op pagina 14) de Professional Society noemt? Het kunnen de eerste stenen zijn om een nieuwe kathedraal te bouwen, zoals voormalig Tweede Kamerlid Cathy Ubels dit nummer metaforisch besluit. 

Gratis proefnummer van De Linker Wang opvragen? Kijk op www.linkerwang.nl.