Vanuit De Linker Wang – het GroenLinkse platform voor geloof en politiek – is een document gelanceerd: ‘Compassie: het hart van GroenLinks?’. Geen stelling dus, maar een vraag, onderverdeeld in stellingen waarover gediscussieerd kan worden. Het vraagteken getuigt volgens mij van een vorm van openheid die past bij GroenLinks. Het document is te vinden op www.linkerwang.nl.

Voor mijzelf mag het vraagteken eigenlijk al wel verwijderd worden. Ik vind het begrip ‘compassie’ om diverse redenen inspirerend en een geslaagde duiding van waar GroenLinks als politieke partij in de kern voor staat.

Ten eerste vind ik ‘compassie’ geslaagd omdat GroenLinks van oudsher méér is dan een mix van socialisme en liberalisme met toevallig een sterk ecologische inslag. De voorlopers van GroenLinks kenmerkten zich door een zekere radicaliteit die geworteld is in een grote betrokkenheid bij het wel en wee van alles wat leeft. Denk aan bijvoorbeeld het pacifisme, de Derde Wereldbeweging en een diep doorleefd ecologisch bewustzijn. Vanuit die verbondenheid met het leven, die compassie, groeit juist het maatschappelijk en politiek engagement.

Ten tweede vind ik ‘compassie’ geslaagd als grondwaarde omdat GroenLinks bij uitstek een partij is waarin mensen met uiteenlopende levensbeschouwelijke achtergronden actief zijn: humanisten, ongebonden spirituelen, christenen, moslims, joden en anderen. Compassie is in al deze tradities en/of levenssferen een fundamenteel thema. Zelf ben ik christen en als zodanig breng ik compassie in verband met datgene waar Jezus voor stond. Tegelijk geeft het begrip compassie Jezus geen exclusieve status, maar biedt het juist openingen naar andere levenschouwelijke tradities. Die openheid en relativering van de eigen traditie en/of levenssfeer past perfect bij GroenLinks.

Ten derde vind  ik ‘compassie’ geslaagd als grondwaarde omdat het een houding, een attitude, aangeeft. En die gaat vooraf aan andere grondwaarden zoals solidariteit, duurzaamheid en emancipatie. Dat brengt ons ook bij het besef dat ‘het persoonlijke politiek is’, onze eigen ervaringen én die van anderen, staan niet los van de politiek, maar zijn juist voorwerp van wat de politiek zelf is.

Ten vierde is compassie – juist omdat het een gezindheid is – geen verhullend begrip zoals ‘christelijk’ of ‘christen-democratisch’ dat kan zijn. Want als de ongekroonde CDA-leider Maxime Verhagen beweert dat angst voor allochtonen niet alleen begrijpelijk, maar ook nog eens terecht is (zoals eerder deze week in een lezing over het populisme) en dat in verband brengt met de christelijk-sociale leer, dan staat de ‘c’ van het CDA gelijk aan conservatisme en het rechtvaardigen van door populisten gevoede angst. Met de ‘c’ van compassie heeft dat in elk geval weinig tot niets te maken.

Compassie vind ik een mooi vertrekpunt. De verbondenheid van jezelf met andere mensen en alles wat leeft, voorbij kortzichtig eigenbelang, is de basis van waar je politiek voor staat. Gelijkwaardigheid tussen mensen en respect voor de natuur als basis voor wat echte vrijheid is. Misschien kan niet alleen GroenLinks maar kunnen ook andere politieke partijen de nodige inspiratie ontlenen aan het begrip compassie. Het zou de wereld beslist wat mooier kunnen maken.

Dit artikel is ook gepubliceerd op nieuws- en opiniesite www.joop.nl.