Bij alle emoties die de verkiezingsuitslag oproept, doet de monsterzege van de PVV mij het meest. Het electorale signaal is niet te negeren. Maar hoe? Regeringsdeelname door de PVV ligt niet voor de hand omdat het CDA daaraan zou moeten meewerken. Deze partij zit aan de grond en lijkt niet in de stemming voor een ongewis avontuur. Bovendien staat het gedachtegoed dat de PVV groot maakte, op gespannen voet met de rechtsstaat. 

Grote kans dat de PVV in de oppositie belandt. Wilders zal zijn pijlen richten op de nieuwe premier. Job Cohen kan daarom opgelucht ademhalen dat zijn partij niet de grootste is geworden, maar wel bijna. De nieuwe VVD-premier wordt het symbool van de nieuwe orde. Ga er maar aan staan.

De PvdA is stabiel gebleven en D66 en GroenLinks zijn gegroeid. Ook dat is een signaal dat de kiezers hebben afgegeven. Daarom ligt een kabinet VVD-PvdA-GroenLinks-D66 voor de hand. Het vraagt veel van deze partijen om er samen wat van te maken. 

Misschien kan dit het beste met Ivo Opstelten als premier. Opstelten is nu VVD-voorzitter en hij was burgemeester van Rotterdam. Zijn no nonsense uitstraling spreekt veel mensen aan, ook ter rechterzijde. Maar hij is ook een echte liberaal die kan aanvoelen wat PvdA, GroenLinks en D66 beweegt. Rutte kan op deze manier een herkenbaar VVD-verhaal blijven vertellen in de Tweede Kamer.

Met Cohen – die andere oud-burgemeester – als vice-premier naast Opstelten moet het gaan lukken.  En wie zijn de andere vice-premiers die ik in gedachten heb? Een zwaargewicht van D66 zoals Hans Weijers bijvoorbeeld. En Harry Borghouts van GroenLinks, tot voor kort Commissaris van de Koningin van Noord-Holland. Een stevig bestuurlijk kwartet.

We zullen het wel zien op 1 juli. Of waarschijnlijk daarna…