In het politieke midden zit je veilig. Een politieke partij zit daar strategisch vanwege de macht. Maar ook als kiezer voelt het comfortabel met een zelfbeeld van matigheid en een imago van redelijkheid. Niet te links en niet te rechts. Wat wil je nog meer!

In tijden van polarisatie wijken kiezers uit naar de vluchtheuvel van de middelmatigheid. Ik vind dat menselijk, maar ook getuigen van een gebrek aan visie en lef. Alsof je Wilders met een stem op het CDA uit de regering houdt. Het behoudzuchtige kiezersgedrag leverde Nederland de afgelopen acht jaar diverse kleurloze regeringen op en een conservatieve minister-president.

Ook D66 is typisch een middenpartij. Als het dubbeltje historisch gezien één kant op viel, dan was dat naar links. Maar het concept verkiezingsprogramma van D66 dat onlangs gepresenteerd werd is in sociaal-economisch opzicht behoorlijk rechts. In Vrij Nederland stond vorige week een scherpe analyse door Max van Weezel. De teneur van het stuk: Hans van Mierlo – die altijd links van het midden zat – is koud begraven of D66 maakt een ruk naar rechts.

Wat pleit voor D66 is dat deze partij het liberalisme niet verwart met conservatisme of populisme. Ten aanzien van mensenrechten, culturele diversiteit en internationale politiek is D66 consequent liberaal. De affiches schreeuwen het je toe: ‘Ja, anders!’ De VVD – die zich lang tooide met de leus ‘de enige liberale partij van Nederland’ – kan daar nu een punt aan zuigen.

Maar grote politieke vragen gaan uiteindelijk niet over ons levensgevoel. En ook niet over hoe conservatief of ruimdenkend we zijn. Nee, het gaat vooral over het verdelen van de koek. Wie betaalt wat en waarom? Ingrijpende maatregelen zijn nodig om de gevolgen van de economische crisis te lijf te gaan. Wie brengt welke offers? Hoe sociaal zijn we? Dragen de breedste schouders ook de zwaarste lasten?

De AOW moet gemoderniseerd worden. Wie vasthoudt aan 65 jaar zoals PVV en SP, steekt zijn kop in het zand. GroenLinks wil hervormen door de AOW te koppelen aan het arbeidsverleden. Wie 45 jaar betaalde arbeid heeft verricht, krijgt recht op een AOW-uitkering. Wie als 18-jarige begon te werken krijgt met 63 jaar AOW. En wie bijvoorbeeld op zijn 23ste begon – en vaak hoger is opgeleid en meer heeft kunnen sparen – krijgt met 68 jaar AOW. Rechtvaardiger kan het niet. D66 maakt andere keuzes, nagelt iedereen vast op 67 jaar en wil bijvoorbeeld ook het ontslagrecht versoepelen.

D66 ademt een tolerant en open levensgevoel. En met AVRO-presentatrice Pia Dijkstra prominent op de kandidatenlijst, wordt de partij het summum van mildheid en vriendelijkheid. Leuk voor de bühne en de onderbuik. Voor wie het nog niet wist: Dijkstra is gehuwd met bestuursvoorzitter Gerlach Cerfontaine van Schiphol. Nauwe banden dus met de economische elite. Het verbaast me niets. In de politiek gaat het vooral om verdelingsvraagstukken en belangenbehartiging. In dat opzicht is D66 een soort CDA voor niet-gelovigen geworden.

Wie open staat voor economische hervormingen, en tegelijk het dubbeltje liever naar links dan naar rechts ziet vallen, doet er verstandig aan Femke Halsema te stemmen:  het redelijk alternatief.